Adi hisse senedi, yasada kullanılan bir terim olmayıp, uygulamada imtiyazlı (ayrıcalıklı) hisselerin karşısında yer alan payları ifade etmek üzere benimsenmiş bir kavramdır. Ticaret Kanunu’nun 401. maddesinde, esas sözleşme ile bazı tür hisse senetlerine kar payına ya da tasfiye artışına katılma gibi “sair” hususlarda ayrıcalık tanınabileceği kabul edilmiştir.

Hisse Senedi Nedir?

Öncelikle en temelden girerek hisse senedi nedir sorusunu yanıtlamamız faydalı olacaktır. Hisse senedi, sermaye şirketleri tarafından ortaklarına, ortaklık ve paylarını belirlemek için verdikleri kıymetli evraklara verilen addır. Hisse senetlerinin çıkarılması için sermaye Piyasası Kurulu’ndan onay alınması gerekmekttedir. Bunun yanısıra her sermaye şirketi, hisse senedi çıkarma hakkında sahip olmamaktadır. Hisse senedi çıkarabilecek kurumlar; anonim şirketler, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ve özel kanunla kurulmuş kurumlardır. Bu durumların hisse senetleri de SPK denetiminde çıkarılmaktadır.

İmtiyazlı Hisse Senedi

İmtiyazlı hisse senedi ya da diğer adıyla İmtiyazlı Paylar, TK 478/2 kanununda da belirtildiği gibi paya tanınan hak ya da kanunda öngörülmemiş yeni bir pay sahipliği hakkı olarak tanımlanabilir. Bu kapsam içerisine kar payı, rüçhan ve oy hakkı gibi haklar alınabilir. İmtiyazın tanınması ilk esas sözleşmeyle ya da sonraki süreçte esas sözleşme değişikliği ile de tanımlanabilir.

İmtiyazlı hisse senetleri ile, yatırımcılar genellikle sürekli bir temettü garantisi altındadırlar. Bu, yönetim kurulu tarafından beyan edilen ve asla garanti edilmeyen değişken temettüleri bulunan hisse senetlerinden farklıdır. Aslında çoğu şirket adi hisse senedi için temettü ödememektedir.

Bir diğer avantaj da, tasfiye halinde, imtiyazlı hissedarlara adi hisse senedi sahiplerinden önce ödeme yapılır (ama yine de tahvil sahiplerinden ve diğer alacaklılardan sonra). İmtiyazlı hisse senedi aynı zamanda “vade süresinden önce ödeme opsiyonlu” olabilir, bu da şirketin hisseleri imtiyazlı hissedarlardan herhangi bir zamanda, herhangi bir sebepten dolayı yeniden satın alma seçeneğine sahip olduğu anlamına gelir.

Temettü Nedir?

Yukarıda da bahsedilen imtiyazlı hisse senetlerinde temettü ödemesi yapılabilmektedir. Burada bahsedilen temettü nedir sorusuna öncelikle cevap vermek faydalı olacaktır. Temettü, en kısa tanımlamayla, bir hisse senedinin sahibine olan getirisine verilen isimdir. Temettü, şirketin dönem içerisinde yaptığı kar üzerinden, hisse seneti sahiplerine dağıtılabilecek kar payıdır. Borsada işlem gören şirket hisse senetlerinde temettü çoğunlukla dağıtılmaktadır. Temettü ödemesi nakit ya da ödemesiz hisse olarak da verilebilir.

İmtiyazlı Hisse Senedi ile Adi Hisse Senedi Farkları

Gerçekten de anonim ortaklıkta bazı paylar sahiplerine diğerlerine oranla daha fazla oy hakkı verebilir ya da örneğin, ortaklık tesislerinden yararlanma olanağı sağlayabilir. İşte bu durumda üstün hak sağlayan paylara imtiyazlı hisse, diğerlerine adi hisse (payı temsil etmek üzere senet çıkarılmışsa adi hisse senedi) adı verilir.

Ancak, adi pay-imtiyazlı pay ayrımı bazen yanılgılara yol açabilir. Çünkü bir anonim ortaklıkta bir grup hisse senedi örneğin, kardan, diğer grup hisse senedi ise tasfiye artışından yararlanmada üstün hak sağlıyorsa, artık ayrıcalıklı hisseden değil, değişik haklar veren pay gruplarından (pay kategorilerinden) söz etmek doğru olur.

 

Yazar
Yazar
Twitter Facebook Google Linkedin Flickr YouTube

BENZER YAZILAR
YORUMLAR
SİZ DE CEVAP YAZABİLİRSİNİZ
Bu yazı hakkında görüşünüzü belirtin.